Bacaklarda şişlik, ağırlık hissi, huzursuzluk ve hareket kısıtlılığı birçok farklı sağlık sorununun belirtisi olabilir. Bu belirtiler söz konusu olduğunda en sık karıştırılan iki durum ise lipödem ve varistir. Her ikisi de özellikle kadınlarda görülür, bacaklarda rahatsızlığa neden olabilir ve yaşam kalitesini etkileyebilir. Ancak görünüşte benzer olsalar da, ortaya çıkış nedenleri ve tedavi yöntemleri birbirinden tamamen farklıdır.
Peki lipödem ve varis arasındaki fark nedir? Bu iki durum birlikte görülebilir mi?
Lipödem Nedir?
Lipödem, vücudun belirli bölgelerinde gelişen anormal yağ dokusu birikimiyle karakterize kronik bir hastalıktır. En sık kalça, uyluk ve bacaklarda görülür. Bazı hastalarda kollar da etkilenebilir.
Lipödemin en belirgin özelliği, üst vücuda göre alt ekstremitelerde gelişen asimetrik veya orantısız yağ birikimleridir.
Lipödemin yaygın belirtileri şunlardır:
- Bacaklarda belirgin yağ dokusu artışı
- Dokunmaya karşı hassasiyet
- Kolay morarma
- Gün içinde artan şişlik hissi
- Bacaklarda huzursuzluk ve ağırlık hissi
- Diyet ve egzersize rağmen gerilemeyen yağ dokusu
Ayakların çoğu zaman etkilenmemesi, lipödemi diğer bacak şişliği nedenlerinden ayıran önemli özelliklerden biridir.
Varis Nedir?
Varis, toplardamar kapakçıklarının işlevini kaybetmesi sonucu gelişen bir dolaşım hastalığıdır.
Kapakçıklar yeterince çalışmadığında kan bacaklarda göllenir ve damarlar genişleyerek cilt altında belirgin hale gelir.
Variste görülen belirtiler arasında:
- Gün sonunda artan şişlik
- Bacaklarda ağırlık hissi
- Gece krampları
- Yanma veya kaşıntı
- Belirginleşen damarlar
yer alır.
Varis yalnızca estetik bir problem değildir; tedavi edilmediğinde ilerleyebilen bir dolaşım hastalığıdır.
Lipödem ve Varis Neden Karıştırılır?
Lipödem ve varis birçok ortak belirti gösterebilir.
Her iki durumda da:
- Bacaklarda şişlik görülebilir.
- Huzursuzluk hissi oluşabilir.
- Gün sonunda şikâyetler artabilir.
- Uzun süre ayakta kalmak rahatsızlığı artırabilir.
Bu nedenle birçok kişi yaşadığı belirtileri yalnızca kilo artışı ya da yaşlanmaya bağlayabilir.
Oysa altta yatan mekanizmalar tamamen farklıdır.
Lipödem, yağ dokusunun anormal dağılımıyla ilişkiliyken; varis, toplardamarlardaki kapakçık yetmezliği sonucu gelişen bir dolaşım problemidir.
Lipödem ve Varis Birlikte Görülebilir mi?
Evet.
Lipödem ve varis aynı kişide birlikte bulunabilir.
Varise bağlı dolaşım bozukluğu olduğunda:
- Bacaklardaki şişlik artabilir.
- Huzursuzluk hissi belirginleşebilir.
- Günlük yaşam konforu azalabilir.
Bu nedenle her iki hastalığın birlikte değerlendirilmesi önem taşır.
Lipödem Nasıl Ayırt Edilir?
Bazı özellikler tanıya yardımcı olabilir.
Lipödemde:
- Alt ekstremitelerde belirgin yağ birikimi görülür.
- Kolay morarma olabilir.
- Diyet ve egzersize rağmen yağ dokusu azalmaz.
- Ayaklar çoğunlukla etkilenmez.
Variste ise:
- Belirgin damarlar görülebilir.
- Şikâyetler gün sonunda artar.
- Ayak bileği çevresinde ödem gelişebilir.
- Gece krampları görülebilir.
Kesin tanı için uzman değerlendirmesi ve gerekli durumlarda Doppler ultrason incelemesi yapılmalıdır.
Tedavi Yaklaşımı Nasıl Olmalıdır?
Lipödem ve varis farklı hastalıklar olduğu için tedavi yaklaşımları da farklıdır.
Lipödem tedavisinde hastalığın evresine göre:
- Düzenli fiziksel aktivite
- Sağlıklı kilo kontrolü
- Liposuction (liposakşın)
uygulanabilir.
Liposuction, uygun hastalarda lipödem tedavisinde kullanılan cerrahi yöntemlerden biridir.
Varis tedavisinde ise öncelikle venöz yetmezliğin değerlendirilmesi gerekir.
Günümüzde uygulanan modern tedavi seçenekleri arasında:
- Yüzeyel Köpük Skleroterapi
- Endovenöz Trunkal Ablasyon
- Ambulatuvar Flebektomi
- Doppler Altında Kimyasal Ablasyon / Blokaj
yer almaktadır.
Sonuç
Lipödem ve varis benzer belirtiler gösterebilse de aynı hastalık değildir. Bacaklarda şişlik, huzursuzluk hissi veya görünür damar problemleri yaşıyorsanız, bunun yalnızca kilo artışına bağlı olduğunu düşünmemek gerekir.
Doğru tanı, doğru tedavinin temelidir. Özellikle uzun süredir devam eden şikâyetlerde uygun branş tarafından yapılacak değerlendirme, en doğru tedavi planının oluşturulmasını sağlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Lipödem varise neden olur mu?
Hayır. Lipödem doğrudan varise neden olmaz. Ancak iki hastalık aynı kişide birlikte görülebilir.
Lipödem kilo almakla aynı şey midir?
Hayır. Lipödem, belirli bölgelerde gelişen anormal yağ birikimiyle karakterize kronik bir hastalıktır.
Lipödemde ayaklar etkilenir mi?
Çoğu hastada ayaklar korunur ve bu özellik tanıda önemli ipuçlarından biridir.
Varis tedavisi lipödemi tedavi eder mi?
Hayır. Varis ve lipödem farklı hastalıklardır ve tedavileri de farklıdır.
Lipödem ve varis birlikte görülebilir mi?
Evet. Aynı hastada her iki durum da bulunabilir ve belirtiler birbirini artırabilir.
hastada iki durum aynı anda bulunabilir ve belirtiler birbirini artırabilir.
Önerilen İç Bağlantılar:
- Prof Dr Semih Barlas web sitesi
- Varis Tedavisinde Modern Yöntemler Nelerdir?
- Varis Nedir ve Neden Oluşur?
- İletişim
Önerilen Dış Bağlantılar: