Bacaklarda kaşıntı, kuruluk veya kızarıklık başladığında ilk akla gelen genellikle bir cilt problemidir. Nemlendirici kullanılır, farklı kremler denenir ve sorunun geçmesi beklenir. Ancak özellikle ayak bileği ve alt bacak çevresindeki cilt değişikliklerinin nedeni her zaman yalnızca cilt olmayabilir.
Varis egzaması, diğer adıyla staz dermatiti, bacaklardaki toplardamar dolaşımının bozulmasıyla ilişkili kronik bir cilt problemidir. Özellikle varis ve kronik venöz yetmezliği bulunan kişilerde ortaya çıkabilir.
Bu nedenle bacaklarınızdaki geçmeyen kaşıntı, renk değişikliği veya ciltte sertleşme yalnızca dermatolojik bir sorun olarak değerlendirilmemelidir. Bazen asıl neden cildin altında, toplardamarlarda olabilir.
Varis Egzaması Nedir?
Varis egzaması ve staz dermatiti aynı durumu tanımlamak için kullanılan ifadelerdir.
Sorunun temelinde çoğunlukla kronik venöz yetmezlik bulunur.
Sağlıklı toplardamarlarda bulunan kapakçıklar, kanın bacaklardan kalbe doğru taşınmasına yardımcı olur. Bu kapakçıklar yeterince çalışmadığında ise kanın bir bölümü bacaklarda göllenmeye başlar.
Zaman içinde damar içindeki basınç artar. Sıvı ve kan hücrelerinin çevredeki dokulara geçmesi, ciltte inflamasyona neden olabilir.
Sonuçta özellikle ayak bilekleri ve alt bacaklarda egzama benzeri cilt değişiklikleri ortaya çıkabilir.
Varis ile Egzama Arasında Nasıl Bir İlişki Var?
Varis egzamasını anlamanın en önemli noktası, sorunun yalnızca cildin yüzeyinde olmadığını bilmektir.
Varis ve kronik venöz yetmezlikte kanın bacaklardan kalbe dönüşü yeterince etkili değildir. Kanın aşağıda göllenmesiyle toplardamar basıncı yükselir.
Bu süreç devam ettiğinde çevre dokular ve cilt de etkilenmeye başlayabilir.
Bu nedenle varis egzaması:
- Varisli damarlarla birlikte görülebilir.
- Ayak bileği çevresinde başlayabilir.
- Gün içinde artan bacak şişliğiyle birlikte ortaya çıkabilir.
- Zaman içerisinde cilt renginde değişikliğe neden olabilir.
- Tedavi edilmediğinde daha ileri cilt problemlerine dönüşebilir.
Dolayısıyla varis hastalığında ciltte ortaya çıkan değişiklikleri yalnızca kozmetik bir problem olarak görmek doğru değildir.
Varis Egzamasının Belirtileri Nelerdir?
Varis egzaması genellikle yavaş gelişir. Venöz dolaşım problemi ilerledikçe belirtiler de daha belirgin hale gelebilir.
Dikkat edilmesi gereken başlıca belirtiler şunlardır:
- Ayak bileği veya alt bacak çevresinde kaşıntı
- Bacaklarda rahatsızlık hissi
- Günün ilerleyen saatlerinde artan şişlik
- Ciltte kırmızı, kahverengi veya mor renk değişiklikleri
- Ayak bileği çevresinde parlak veya iltihaplı görünüm
- Kuru ve pullanan cilt
- Ciltte çatlama ve tahriş
- İleri durumlarda kabuklanma veya su toplaması
- Ciltte kalınlaşma ve sertleşme
Hastalık ilerledikçe cilt daha koyu, kalın ve hassas hale gelebilir.
Bu noktada sorun artık basit bir kaşıntı veya kuruluk olmaktan çıkar.
Ayak Bileğindeki Kahverengi Lekeler Varis Belirtisi Olabilir mi?
Özellikle ayak bileği çevresinde zamanla ortaya çıkan kahverengi veya koyu renk değişiklikleri venöz dolaşım problemiyle ilişkili olabilir.
Toplardamar basıncının uzun süre yüksek kalması çevre dokuları etkiler. Bu süreç cilt renginde değişikliklere neden olabilir.
Eğer renk değişikliğine:
- Şişlik
- Kaşıntı
- Görünür varisler
- Ciltte kuruluk
- Ciltte sertleşme
eşlik ediyorsa altta yatan venöz dolaşımın değerlendirilmesi önemlidir.
Varis Egzaması Ciddi Bir Problem midir?
Evet, ilerlemesine izin verildiğinde ciddi bir problem haline gelebilir.
Başlangıçta hafif kaşıntı ve cilt değişiklikleriyle kendini gösteren varis egzaması zamanla cilt dokusunun yapısını etkileyebilir.
İleri dönemlerde:
- Cilt kalınlaşabilir.
- Renk değişiklikleri kalıcı hale gelebilir.
- Cilt daha hassas ve kolay yaralanabilir hale gelebilir.
- İyileşmesi zor açık yaralar gelişebilir.
- Venöz ülserler ortaya çıkabilir.
Bu nedenle özellikle varisi bulunan kişilerde ayak bileği çevresindeki yeni cilt değişiklikleri göz ardı edilmemelidir.
Varis Egzaması Nasıl Teşhis Edilir?
Tanıda yalnızca cildin görünümünü değerlendirmek yeterli olmayabilir. Çünkü asıl amaç cilt değişikliğinin altında bir venöz dolaşım problemi bulunup bulunmadığını anlamaktır.
Hekim öncelikle hastanın belirtilerini ve tıbbi öyküsünü değerlendirir.
Gerekli durumlarda Doppler ultrason ile bacak toplardamarları incelenebilir.
Bu inceleme sayesinde:
- Kanın damarlar içindeki hareketi
- Toplardamar kapakçıklarının işlevi
- Venöz yetmezlik bulunup bulunmadığı
- Problemli damarların konumu
değerlendirilebilir.
Böylece yalnızca ciltteki bulgular değil, bu bulguların altında yatan neden de araştırılmış olur.
Varis Egzaması Nasıl Tedavi Edilir?
Varis egzamasında tedavinin iki yönü vardır: ciltteki şikayetleri kontrol altına almak ve altta yatan venöz problemi değerlendirmek.
Cildin nemli tutulması kuruluk, tahriş ve çatlamanın azaltılmasına yardımcı olabilir. Hekimin uygun gördüğü durumlarda ciltteki inflamasyon ve kaşıntının kontrolü için topikal tedaviler kullanılabilir.
Uygun hastalarda doktor önerisiyle medikal kompresyon çorapları da dolaşımı desteklemek ve şişliği kontrol etmek amacıyla kullanılabilir.
Ancak kronik venöz yetmezlik bulunuyorsa yalnızca cilt yüzeyine yönelik uygulamalar sorunun temel nedenini ortadan kaldırmaz.
Bu nedenle varis egzamasına eşlik eden venöz yetmezlikte, problemli damarların ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Evde Neler Yapılabilir?
Günlük yaşamda alınabilecek bazı önlemler bacak dolaşımını destekleyebilir ve şikayetlerin kontrol altında tutulmasına yardımcı olabilir:
- Dinlenirken bacakları yukarı kaldırmak
- Düzenli yürüyüş yapmak
- Uzun süre hareketsiz oturmaktan kaçınmak
- Uzun süre sabit şekilde ayakta kalmamak
- Sağlıklı kilo aralığını korumak
- Cildi tahriş ve yaralanmalardan korumak
- Cildin aşırı kurumasını önlemek
Ancak bu uygulamalar tıbbi değerlendirmenin yerine geçmez.
Özellikle belirtiler kalıcı hale geldiyse altta yatan neden araştırılmalıdır.
Varis Egzamasında Sık Yapılan Hata: Sadece Cildi Tedavi Etmek
Varis egzamasında en önemli noktalardan biri budur.
Kaşıntı veya kuruluk nedeniyle yalnızca cilt üzerine uygulanan ürünlere odaklanmak, altta yatan dolaşım probleminin gözden kaçmasına neden olabilir.
Ciltteki şikayetler geçici olarak hafiflese bile venöz yetmezlik devam ediyorsa sorun yeniden ortaya çıkabilir veya ilerleyebilir.
Bu nedenle özellikle tekrarlayan ayak bileği egzaması, şişlik ve varis birlikte görülüyorsa toplardamar dolaşımının da değerlendirilmesi önem taşır.
Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?
Aşağıdaki belirtilerden biri veya birkaçı varsa tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir:
- Ayak bileği çevresindeki renk değişikliği giderek artıyorsa
- Kaşıntı ve tahriş sürekli hale geldiyse
- Bacaklarda düzenli olarak şişlik oluşuyorsa
- Varisli damarlar belirginleşiyorsa
- Cilt kalınlaşmaya veya sertleşmeye başladıysa
- Açık yara oluştuysa
- Yaradan sıvı geliyorsa
- Ciltte hızla kötüleşen değişiklikler varsa
Özellikle açık yara gelişmesi durumunda erken değerlendirme önemlidir.
Sonuç: Varis Egzaması Sadece Bir Cilt Problemi Değildir
Varis egzaması, ciltte görülmesine rağmen altında bir toplardamar dolaşım problemi bulunabilen kronik bir durumdur.
Özellikle ayak bileği ve alt bacak çevresinde ortaya çıkan kaşıntı, şişlik, kuruluk, renk değişikliği ve ciltte sertleşme, kronik venöz yetmezliğin cilde yansıyan belirtileri olabilir.
Bu nedenle yalnızca ciltteki belirtileri baskılamak yerine sorunun kaynağını araştırmak önemlidir.
Erken dönemde doğru değerlendirme yapılması, hem şikayetlerin kontrol edilmesine hem de ilerleyen dönemlerde oluşabilecek cilt hasarı ve venöz ülser gibi komplikasyonların önlenmesine yardımcı olabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Varis egzaması bulaşıcı mıdır?
Hayır. Varis egzaması enfeksiyondan kaynaklanan bulaşıcı bir hastalık değildir. Temelinde çoğunlukla venöz dolaşım problemi bulunur.
Varis egzaması en sık nerede görülür?
Genellikle alt bacaklarda ve özellikle ayak bileği çevresinde ortaya çıkar.
Varis egzaması kaşıntı yapar mı?
Evet. Kaşıntı, kuruluk ve cilt tahrişi sık görülen belirtiler arasındadır.
Ayak bileğindeki kahverengi lekeler varisten kaynaklanabilir mi?
Evet. Özellikle şişlik ve diğer venöz belirtilerle birlikte görülen renk değişiklikleri kronik venöz yetmezlikle ilişkili olabilir.
Sadece krem kullanmak yeterli midir?
Her zaman değil. Cilt bakım ürünleri belirtileri kontrol etmeye yardımcı olabilir ancak altta kronik venöz yetmezlik varsa bu problemin de ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Varis egzaması tedavi edilmezse ne olur?
İlerleyen durumlarda cilt kalınlaşması, kalıcı renk değişiklikleri ve iyileşmesi zor venöz ülserler gibi daha ciddi problemler gelişebilir.
Önerilen İç Bağlantılar:
- Prof Dr Semih Barlas web sitesi
- Varis Tedavisinde Modern Yöntemler Nelerdir?
- Varis Nedir ve Neden Oluşur?
- İletişim
Önerilen Dış Bağlantılar: